Bu yazıyı 2015’te kısa bir not olarak yazmıştım; hala “uyku modu nedir” aramalarından okunmaya devam ediyor. Windows tarafında güç yönetimi o günden bu yana epey değişti (özellikle Modern Standby ile), o yüzden konuyu güncel haliyle baştan anlatayım.
Uyku modu nedir?
Uyku modu (Sleep), bilgisayarın açık oturumunuzu RAM’de tutarak diğer tüm donanımı düşük güce almasıdır. Açık dosyalarınız, sekmeleriniz, çalışan programlarınız aynen bekler; güç düğmesine dokunduğunuzda saniyeler içinde kaldığınız yerden devam edersiniz. Bedeli ise RAM’in beslenmeye devam etmesi, yani az da olsa güç tüketimi. Elektrik tamamen kesilirse (masaüstünde fiş çekilirse) RAM’deki oturum kaybolur.
Hazırda beklet (Hibernate) farkı
Hazırda beklet, oturumunuzu RAM yerine diske (hiberfil.sys dosyasına) yazar ve makineyi tamamen kapatır. Güç tüketimi sıfırdır, fiş çekilse bile oturum kaybolmaz; karşılığında açılış uyku moduna göre biraz daha yavaştır. Kısa aralar için uyku, uzun aralar (ör. gece boyu, seyahat) için hazırda beklet mantıklıdır.
Bir de ikisinin karması hibrit uyku var: masaüstü sistemlerde oturum hem RAM’e hem diske yazılır; elektrik kesilse bile veri kaybolmaz. Modern Windows masaüstlerinde bu genellikle varsayılan olarak açıktır.
Dizüstünüz “gerçek” uykuya dalmıyor olabilir: Modern Standby
Yeni nesil dizüstülerin çoğu klasik uyku (S3) yerine Modern Standby (S0) kullanır: telefon gibi, kapalıyken bile arada uyanıp mail çeker, güncelleme alır. Kapağı kapattığınız laptopun çantada ısınması ya da sabah pilinin azalmış olması bu yüzdendir. Hangi modu kullandığınızı görmek için komut istemine powercfg /a yazın; “Bekleme (S0 Düşük Güç Boşta)” görüyorsanız Modern Standby’dasınız. Çantada pil eriyen cihazlarda benim pratik önerim: kapak kapatma eylemini “Hazırda beklet” yapmak.
Uyku ayarlarını nereden yönetirim?
- Süreler: Ayarlar > Sistem > Güç ve pil > Ekran ve uyku. Ekran kapanma ve uykuya geçme sürelerini fişte/pilde ayrı ayrı belirleyin.
- Güç düğmesi ve kapak davranışı: Denetim Masası > Güç Seçenekleri > “Güç düğmelerinin yapacaklarını seçin”. Kapak kapatınca uyku mu, hazırda beklet mi, hiçbir şey mi, buradan.
- Hazırda beklet görünmüyorsa: Yönetici komut istemine
powercfg /hibernate onyazın; ardından yukarıdaki ekrandan “Hazırda beklet” seçeneğini menüye ekleyebilirsiniz.
Bilgisayar uykudan kendi kendine uyanıyorsa
En sık gelen şikayetlerden biri. Sorumluyu bulmak için komut istemine powercfg /lastwake (son uyandıran ne?) ve powercfg /devicequery wake_armed (hangi cihazlar uyandırma yetkili?) yazın. Suçlu genellikle ağ kartı ya da faredir; Aygıt Yöneticisi’nde ilgili aygıtın özelliklerinden “Bu aygıtın bilgisayarı uyandırmasına izin ver” kutusunu kaldırın. Zamanlanmış görevler de uyandırabilir; güç seçeneklerindeki gelişmiş ayarlardan uyandırma zamanlayıcılarını kapatabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Uyku modu bilgisayara zarar verir mi? Hayır. Sürekli aç-kapat yapmaktan daha yıpratıcı değildir; donanımlar bu senaryo için tasarlanır.
Kapatmak mı uyutmak mı? Gün içinde uyku pratik; ama Windows güncellemelerinin düzgün uygulanması için makineyi arada gerçekten yeniden başlatmakta fayda var. Haftalarca hiç kapanmayan makinelerde tuhaf sorunların ilk çözümü hala yeniden başlatmaktır.
hiberfil.sys diskte çok yer kaplıyor, silebilir miyim? Hazırda beklet kullanmıyorsanız powercfg /hibernate off ile kapatın; dosya kendiliğinden silinir.
Kapanış
Kısa aralarda uyku modu daha pratik, gece boyunca ya da çantaya atıp çıkacağınız zaman hazırda beklet daha güvenli. Yeni dizüstünüz çantada ısınıyorsa ilk bakacağınız yer de Modern Standby olsun. Windows tarafındaki diğer pratik yazılarımdan bilgisayarınızı daha hızlı başlatın ve Windows Tanrı Modu da ilginizi çekebilir.
