Yandex DNS: Sunucu Adresleri ve Kurulumu

Bu yazıyı 2014’te, Yandex’in DNS hizmetini yeni duyurduğu dönemde iki satırlık bir not olarak yazmıştım. Servis bugün hala ayakta ve adresleri değişmedi; ama aradan geçen sürede DNS dünyasında çok şey değişti. Yazıyı hem Yandex.DNS’in güncel bilgileriyle hem de “hangi DNS’i seçmeliyim” sorusunun cevabıyla genişlettim.

Yandex.DNS nedir, adresleri neler?

Yandex.DNS, Rus arama motoru Yandex’in ücretsiz DNS çözümleme hizmeti. Üç ayrı mod sunması onu diğerlerinden ayırıyor, üçü de aynı hızda çalışıyor, aralarındaki tek fark filtreleme seviyesi:

1. Temel (Basic): birincil 77.88.8.1, ikincil 77.88.8.8: filtresiz, hızlı çözümleme.
2. Güvenli (Safe): birincil 77.88.8.2, ikincil 77.88.8.88: virüslü, dolandırıcılık amaçlı ve botnet siteleri engeller.
3. Aile (Family): birincil 77.88.8.3, ikincil 77.88.8.7: güvenli moda ek olarak yetişkin içerikleri de engeller.

IPv6 kullanan bir ağdaysanız Yandex bunun için de adres veriyor: Temel modda 2a02:6b8::feed:0ff, Güvenli modda 2a02:6b8::feed:bad, Aile modunda 2a02:6b8::feed:a11. Çoğu ev kullanıcısı IPv4 ile devam eder ama router’ınız IPv6 destekliyorsa bu alanı boş bırakmak yerine doldurmak gecikmeyi biraz daha azaltabilir.

Aile modu, çocuklu evlerde router seviyesinde tek ayarla içerik filtresi kurmanın hala en pratik yollarından biri. Cihaz cihaz uğraşmak yerine modemin DNS ayarına aile modunu yazarsınız, evdeki tüm cihazlar kapsanır.

DNS değiştirmek ne işe yarar?

DNS, alan adlarını IP adresine çeviren rehber servistir. İnternet servis sağlayıcınızın DNS’i yavaşsa ya da hatalıysa siteler geç açılır; ayrıca bazı DNS servisleri filtreleme (güvenlik, aile koruması) ve gizlilik avantajı sunar. DNS değiştirmek internet hızınızı artırmaz ama sitelerin açılmaya başlama süresini kısaltabilir.

Yandex.DNS’i nasıl ayarlarım?

Kurulum cihazdan cihaza küçük farklarla değişiyor. Hangi modu seçtiyseniz o modun birincil ve ikincil adresini giriyorsunuz; pratikte hangisini “tercih edilen” hangisini “alternatif” alanına yazdığınız sonucu değiştirmiyor, ikisi de aynı filtreyi uyguluyor.

1. Windows: Ayarlar > Ağ ve İnternet > bağlantınızın özellikleri > DNS sunucusu ataması > Düzenle > El ile. Tercih edilen DNS’e seçtiğiniz modun birincil adresini, diğerine ikincilini yazın.
2. macOS: Sistem Ayarları > Ağ > bağlı olduğunuz ağ > Detaylar > DNS sekmesi > artı (+) işaretiyle iki adresi sırayla ekleyin.
3. Android: Ayarlar > Bağlantılar > Diğer bağlantı ayarları > Özel DNS’e girip modunuza göre common.dot.dns.yandex.net (Temel), safe.dot.dns.yandex.net (Güvenli) ya da family.dot.dns.yandex.net (Aile) yazmanız yeterli; bu adresler telefonun şifreli DNS over TLS üzerinden bağlanmasını sağlıyor, IP girmenize gerek kalmıyor. Android 9 öncesi sürümlerde bu seçenek yok, Wi-Fi ağının IP ayarlarından statik olarak yukarıdaki IP adreslerini girmeniz gerekiyor.
4. iPhone: Wi-Fi ayarlarından bağlı ağın yanındaki (i) simgesine dokunun, DNS’i Yapılandır’dan El ile’ye alın, Sunucu Ekle diyerek iki IP adresini sırayla girin.
5. Modem/router: Yönetim panelinde (genelde 192.168.1.1) WAN/DNS ayarlarına aynı adresleri girin; tüm ev bu ayarı kullanır. Yandex’in kendi destek sayfası ASUS router’lar için ayrı bir yönlendirme sunuyor, marka spesifik menü isimleri değişse de mantık aynı: WAN veya LAN DNS alanına birincil/ikincil adresi yazmak.

Bir de ufak bir gözlem: Android’de Özel DNS alanına IP yerine yukarıdaki alan adlarını yazdığınızda trafik şifreleniyor. Yandex.DNS hem DNS over TLS hem DNS over HTTPS destekliyor; yani internet servis sağlayıcınız hangi siteleri açtığınızı DNS trafiğinden okuyamıyor. Windows, macOS ve router kurulumlarında bu şifreleme devreye girmiyor, sadece düz IP tabanlı çözümleme çalışıyor.

2026’da alternatifleriyle karşılaştırma

Dürüst olmak gerekirse bugün ilk önerim Yandex.DNS olmaz. Türkiye’den yapılan ölçümlerde Cloudflare (1.1.1.1) ve Google (8.8.8.8) genellikle daha düşük gecikme verir. Filtreli DNS arıyorsanız Cloudflare’in 1.1.1.2 (zararlı yazılım engelli) ve 1.1.1.3 (zararlı + yetişkin engelli) adresleri Yandex’in Safe/Family modlarının birebir karşılığıdır. Reklam engelleme de isteyenler için AdGuard DNS (94.140.14.14) güçlü bir seçenek. Yandex.DNS’in avantajı üç modlu yapısının yıllardır istikrarlı çalışması, resmi kaynağa göre sunucu erişilebilirliğinin yüzde 99,9 seviyesinde olması ve şifreli sorgulamayı desteklemesi; dezavantajı sunucularının ağırlıklı Rusya ve çevresinde olması nedeniyle gecikmenin değişkenlik gösterebilmesi.

Hangi DNS’in size en hızlı geleceğini tahminle değil ölçümle bulun: DNS Benchmark veya DNSPerf gibi araçlarla kendi hattınızdan test edin. Ayrıntılı liste için en iyi DNS sunucuları yazıma bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

DNS değiştirmek güvenli mi? Bilinen sağlayıcılar (Cloudflare, Google, Yandex, AdGuard) için evet. Rastgele forumlarda bulduğunuz DNS adreslerini kullanmayın; DNS, sizi sahte sitelere yönlendirebilecek kritik bir noktadır.

Birincil ve ikincil adresi karıştırırsam ne olur? Hiçbir şey; iki adres de aynı filtreyi aynı şekilde uyguluyor, sıralama sadece hangisinin önce sorgulanacağını belirliyor. Birincisi yanıt vermezse cihaz otomatik ikinciye geçer.

Ayarı geri almak istersem? Aynı ekranda DNS atamasını “Otomatik (DHCP)” yapmanız yeterli; servis sağlayıcınızın DNS’ine dönersiniz.

Yandex.DNS neden yavaş çalışıyor olabilir? Sunucular ağırlıklı Rusya merkezli olduğu için Türkiye’den bazı hatlarda gecikme artabiliyor. Sorun yaşıyorsanız önce DNSPerf ile ölçün, sonra Cloudflare veya Google’a geçin.

Kapanış

Yandex.DNS 12 yıldır yaşayan, üç modlu yapısıyla hala işlevsel bir servis; ama 2026’da kurulum yapacaksanız önce Cloudflare ve Google’ı ölçmenizi öneririm. DNS kavramının temelleri için DNS nedir yazıma göz atabilirsiniz.