Sahada gördüğüm şu: birçok şirket, SQL Server lisans faturasını her yıl gözü kapalı ödüyor, çünkü alternatif olduğunu bilmiyor. Perpetual lisans aldınız, sunucunuz Datacenter’da duruyor, kimse SA’nızı (Software Assurance) hatırlamıyor, bir de bakıyorsunuz core sayınız artmış ve yeni bir lisans daha almanız gerekiyor. Ben bu tabloyu birden fazla projede yaşadım.
Bu yazıda Azure Arc’ın SQL Server tarafında size ne kazandırdığını anlatacağım: mevcut lisans modellerinin nerede tıkandığını, Arc’ın aylık kiralama mantığıyla bunu nasıl esnettiğini ve adım adım nasıl kurduğumu göstereceğim. Arc’ın kapsamı SQL’den çok daha geniş, ama bu yazıda kasıtlı olarak sadece lisanslama tarafına odaklanıyorum çünkü asıl fatura tasarrufu orada.
Azure Arc SQL, şirket içinde AWS, Google Cloud ya da kendi veri merkezinizde yer alan sunucu yüklerinizi tek panelden yönetmenizi sağlayan bir Microsoft hibrit yönetim çözümü. Arc üzerinden SQL Server lisanslarınızı aylık kiralama modeliyle, klasik satın alma modellerine göre daha ucuza kullanabiliyorsunuz. SQL lisansı zaten Microsoft’un en yüksek fiyatlı kalemlerinden biri, bu yüzden fiyat burada gerçek bir karar kriteri.
Önce mevcut SQL Server lisans modellerine bakalım
1. SQL Server Perpetual Lisans: Sunucunuzu core sayısına göre lisanslıyorsunuz. En büyük avantajı tek seferlik ödeme, ama dezavantajı da orada: SA (Software Assurance) hakkı yoksa lisansı farklı bir hyperscaler veya veri merkezine taşıyamıyorsunuz. Yani mobility yok.
2. SQL Server OV Lisans: Perpetual’a göre biraz daha esnek, ödemeyi 3 yıllık bir kiralama gibi düşünebilirsiniz. 3 yılın sonunda lisans sizin oluyor ve SA hakkı da beraberinde geliyor, böylece farklı ortamlarda kullanabiliyorsunuz. Toplam maliyet açısından yine pahalı bir çözüm.
3. SQL Server CSP Subscription Lisans: Standard ya da Enterprise sürümü yıllık subscription modeliyle kiralıyorsunuz, 1 ya da 3 yıllık dönemlerde. SA hakkı (mobility) var ama OV’nin aksine lisans hiçbir zaman sizin olmuyor.
4. SQL Server SPLA: Aslında en avantajlı model ama sadece servis sağlayıcılar kullanabiliyor, kendi ortamınızdaki bir sunucu için bu modeli seçemiyorsunuz. Aylık ödeme ve SA özelliği birlikte geliyor.
Peki son kullanıcı için hangisi daha esnek ve uygun ödeme sunuyor? İşte tam burada devreye SQL Server enabled by Arc giriyor.
SQL Server enabled by Arc bize şu avantajları sunuyor:
- Core sayısı değişen (scale-up, scale-down) SQL sunucularınız için, sadece kullandığınız kaynak kadar lisans ücreti ödüyorsunuz.
- Azure Arc, SQL Server verilerinize erişmiyor ve bu verileri işlemiyor; sadece sunucuya atanan core sayısına göre lisans maliyeti hesaplıyor.
- SA (software assurance) özelliği sayesinde lisans mobility hakkını ve en güncel SQL sürümünü kullanma avantajını elde ediyorsunuz.
- SQL sunucunuz kapalıyken Arc SQL Server lisans ücretlendirmesi de duruyor, ek bir maliyet yansımıyor.
- Azure hesabınız üzerinden SQL Server’ınız için tamamen ücretsiz bir assessment raporu alabiliyor, Azure’un önerdiği best practice’lerden faydalanabiliyorsunuz.
- Microsoft Defender for Cloud ile SQL sunucunuzu siber tehditlere ve güvenlik açıklarına karşı koruyabiliyorsunuz.
- End of support olan SQL Server 2012 sürümleriniz için uzatılmış güvenlik güncelleştirmelerini (Extended Security Updates) alabiliyorsunuz.
- Azure SQL Backup hizmetiyle dakikalık (point-in-time) database backup’ları alabiliyorsunuz.
Kurulumu adım adım nasıl yapıyorum
İlk aşamada Arc servisinin kurulumu için bir Azure aboneliğine ihtiyacınız var. Mevcut bir Azure aboneliğiniz varsa portal.azure.com üzerinden giriş yaparak üst menüden Arc servisine erişebilirsiniz.
İkinci adımda Arc servisinin içine girip sol üst köşedeki artı sekmesinden, Arc ile lisanslamak istediğiniz sunucuyu ekliyorsunuz.
Connect SQL Server to Azure Arc seçeneğini seçtiğinizde, adım adım ilerleyen bir kurulum sihirbazı sizi karşılıyor.
Yapılandırma ayarlarının ilk bölümü olan subscription kısmında mevcut aboneliğinizi seçiyorsunuz. Resource group için mevcut bir kaynak grubunu seçebilir ya da yeni bir tane oluşturabilirsiniz. Bölge olarak West Europe, lisanslayacağınız SQL Server işletim sistemini ve server name olarak istediğiniz bir sunucu adını belirleyebilirsiniz. Server name’in gerçek sunucu adıyla eşleşmesi şart değil.
Proxy kullanmıyorsanız Proxy server alanını boş bırakabilirsiniz. Bu bölümdeki en önemli seçenek lisans tipiniz. SQL Standard ya da Enterprise lisansını PAYG, yani aylık kiralama modeliyle almak istiyorsanız ilk seçeneği işaretleyip devam edin. Elinizde zaten bir lisans varsa ve sadece Arc üzerinden yönetmek istiyorsanız diğer seçenekleri kullanabilirsiniz. Lisanslamak istemediğiniz SQL Server isimlerini de Excluded SQL server listesine ekleyebilirsiniz.
Tags bölümünü geçtikten sonra son adımda karşınıza çalıştırmanız gereken bir PowerShell script’i geliyor. Bu script’i indirip ya da kopyalayıp lisanslayacağınız SQL Server üzerinde çalıştırıyorsunuz.
İşlemler burada bitiyor. PowerShell script’ini çalıştırdıktan 15 dakika sonra, on-prem’de ya da farklı bir sağlayıcıda yer alan SQL sunucunuzu Azure Arc servisi altında görebiliyorsunuz. Sağ üst kısımda SQL versiyon ve edition detaylarınız yer alıyor.
Bu arada ufak bir not: mevcut bir sunucuyu Arc ile lisanslamak yerine sıfırdan kurulum yapıyorsanız, bu lisans avantajını SQL Server kurulum adımında da seçebilirsiniz. Bunun için Microsoft üzerinden SQL Server Evaluation ISO dosyasını ücretsiz indirip kurulum adımında lisanslama yapabilirsiniz.
Karşılaştırma tabloları: hangi senaryoda ne kazanıyorsunuz
İşletim sistemine, lisans tipine ve SQL sürümüne göre Arc’ın sunduğu özellikler değişiyor. Karar vermeden önce bu üç tabloya bakmanızı öneririm, çünkü bazı özellikler (örneğin Extended Security Updates) sadece belirli sürüm ve lisans kombinasyonlarında geçerli.
İşletim sistemlerine göre SQL Arc for Azure özellikleri
Lisans tipine göre SQL Arc for Azure özellikleri
SQL sürümüne göre SQL Arc for Azure özellikleri
Toparlayalım
- SQL Server enabled by Arc, lisans ücretini kullandığınız core kadar ödediğiniz, aylık ve esnek bir model sunuyor.
- SA (Software Assurance) hakkı sayesinde lisans mobility’sini ve en güncel SQL sürümünü kullanma avantajını kazanıyorsunuz.
- Kurulum, Azure portalından bir sunucu ekleyip PowerShell script’ini çalıştırmaktan ibaret, 15 dakika içinde sonucu görüyorsunuz.
- Karar vermeden önce işletim sistemi, lisans tipi ve SQL sürümüne göre değişen özellik tablolarını mutlaka kontrol edin.
Ben bu modeli kurduğum projelerde hem lisans maliyetini düşürdüm hem de security assessment ve point-in-time backup gibi ek avantajlardan yararlandım. Sorularınız olursa yorumlarda buluşalım.
Summary
