Power BI Lisans Türleri: Free, Pro, Premium Farkları

Bir müşterimle Power BI konuşurken şu soruyla karşılaştım: “Ekibime kaç tane Pro lisans almam lazım, yoksa direkt Premium mu almalıyım?” Cevap vermeden önce bir adım geri gitmek gerekiyordu, çünkü soru aslında yanlış yerden başlıyordu. Free, Pro, Premium ve Report Server dört ayrı ihtiyacı karşılıyor, birini diğerinin yerine koyunca bütçe de kafa karışıklığı da büyüyor.

Bu yazıda Power BI’ın lisans dünyasını olduğu gibi anlatacağım: Free ile neler yapabilirsiniz, Pro ne zaman şart olur, Premium’u kimler almalı, Report Server nerede devreye girer. Sonunda hangi senaryoda hangi lisansı seçmeniz gerektiğini net şekilde bileceksiniz.

Power BI’ı genel hatlarıyla, Microsoft’un bulut üzerinde çalışan iş zekası platformu olarak tanımlayabiliriz. Tamamı Microsoft tarafından yönetilen, paylaşımlı bir SaaS platformu. Rapor oluşturmaya başlamak için önce Power BI Desktop uygulamasını ücretsiz indirip kullanabilir, hazırladığınız raporları Free lisansla web üzerinde yayınlayabilirsiniz.

Yukarıdaki görselde de görebileceğiniz gibi, Power BI Free ürününü de dahil ettiğimizde 4 farklı lisans tipiyle karşımıza çıkıyor. Aşağıda sırasıyla bu lisans tiplerini, nerelerde kullanılabileceklerini ve hangi iş modellerinde tercih edildiklerini anlatacağım.

Power BI Free

Bu lisans tipiyle Power BI Desktop aracılığıyla web’de yayınlayabileceğiniz raporlar oluşturabilirsiniz. Bu raporlar için 10GB alanınız var, ama yalnızca siz erişebiliyorsunuz; başka kullanıcılarla paylaşamıyorsunuz. “My Workspace” adı verilen tek bir çalışma alanınız oluyor, farklı çalışma alanları için Power BI Pro lisansına ihtiyaç duyacaksınız.

• Power BI Free kullanıcıları raporlarını web’de (app.powerbi.com) yayınlayabilir, ama sadece 1 çalışma alanları var.
• Ek çalışma alanı oluşturamazlar.
• Raporlarını başka kullanıcılarla paylaşamazlar.
• Kendileriyle paylaşılan raporları (60 günlük deneme süresi hariç) görüntüleyemezler.

Kısacası Free, tek başınıza rapor hazırlayıp kendiniz için kullanmak istediğinizde işe yarıyor. İşin içine ekip paylaşımı girdiği anda Pro devreye giriyor. Free ve Pro arasındaki farkları aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.

Power BI Pro

Yukarıdaki tabloda da gördüğünüz gibi Pro ile Free arasındaki en temel fark paylaşım. Free lisansla oluşturduğunuz raporları başka kullanıcılarla paylaşamaz, size paylaşılanları görüntüleyemezsiniz. Pro lisansla bunların ikisini de yapabiliyorsunuz.

Buna ek olarak Pro kullanıcıları birden fazla çalışma alanı (workspace) oluşturabilir, her workspace için 10GB depolama kullanabilir, paylaşılan raporları görebilir ve farklı kullanıcılarla rapor paylaşımı yapabilir. Lisans farklılıkları için Microsoft’un bu sayfasını da inceleyebilirsiniz.

En sevdiğim kısım şu: sahada gördüğüm gerçek, çoğu şirketin ihtiyacı aslında Pro’da bitiyor. Web üzerinde rapor oluşturacak ve görüntüleyecek kullanıcı başına lisans alarak, Power BI Desktop aracılığıyla rapor yayınlayabilir ve görüntüleyebilirsiniz. Premium’a geçmeden önce gerçekten o kapasiteye ihtiyacınız olup olmadığını netleştirmek maliyeti epey etkiliyor.

Power BI Desktop bir lisans değil

Desktop için ilk bilmemiz gereken şey şu: Power BI Desktop bir lisans ürünü değil. Aksine, Power BI’ın temel özelliklerini kullanabilmek için bilgisayarınıza yüklediğiniz ve rapor oluşturabileceğiniz ücretsiz bir yazılım. Farklı veri kaynaklarından (ERP, CRM, Excel dosyaları vb.) aynı anda veri çekebilen, 100’den fazla veri kaynağını içe aktararak rapor hazırlayabileceğiniz ücretsiz bir Windows uygulaması.

Aşağıdaki görselde içeri aktarım yaparak rapor oluşturabileceğiniz kaynak listesini görebilir, linkten de güncel listeye ulaşabilirsiniz. Power BI’ın kendi sitesinden ve Windows Store‘dan indirebilirsiniz. Güncel veri kaynağı listesi için Microsoft’un dokümantasyonuna bakabilirsiniz.

Power BI Premium

Power BI Premium, 2021’den itibaren kapasite bazlı satın alınabildiği gibi kullanıcı başına satılan bir lisans olarak da satılıyor. Kapasite bazlı lisanslarda, tamamen şirketinize ayrılmış kaynaklara göre lisanslanan bir Power BI sürümüyle çalışıyorsunuz. Yüksek maliyetli olan bu lisans türü, raporu görüntüleyen kullanıcı sayısı 500’ün üzerine çıktığında mantıklı hale geliyor.

Şöyle bir benzetme yapayım: Pro lisans, her koltuğa ayrı bilet kesmek gibidir; salona kaç kişi girerse o kadar bilet satarsınız. Premium ise tüm salonu kiralamaya benzer, içeride kaç kişi otursa fiyat değişmez. 500 x 10$/ay gibi bir ücretlendirme söz konusu olduğunda, bu limitin üzerindeki kullanıcı sayıları için Premium daha mantıklı bir tercih. Raporları paylaşmak için Microsoft tarafında barındırılan bulut tabanlı bir servis. Premium’da kapasite (storage ve CPU) satın aldığınız için, raporu görüntüleyen kullanıcı sayısının bir önemi yok. Örneğin 2500 kullanıcı rapor görüntülüyorsa bile, kapasiteniz yeterli olduğu sürece yalnızca rapor oluşturan kullanıcılar için Pro lisans almanız yeterli.

Premium’un en büyük avantajlarından biri de regülasyon konusu. Power BI Premium sayesinde on-prem, yani kendi ortamınıza kurmak üzere Power BI Report Server lisansla birlikte gelir. Yerel bir sunucuya kurulum yaparak, buluta çıkmadan on-prem ortamda raporlarınızı oluşturabilirsiniz. Detaylar için Power BI Report Server sayfasına bakabilirsiniz.

• Premium’da kullanıcı başına lisans alınmadığı için rapor görüntüleme esnekliği sağlar.
• Rapor oluşturan kullanıcılar yine de Pro lisans satın almak zorunda.
• 100 TB’a varan depolama limitleriyle, yüksek kapasite ve çok sayıda rapor yayınlamak için tercih edilebilir.
• Çok sayıda rapor görüntüleyen kullanıcı varsa Pro lisans yerine tercih edilebilir; 500+ kullanıcı üzerinde mantıklı olur.
• Premium sayesinde raporları hem kurum içinde hem bulutta yayınlayabilirsiniz.
• Power BI Premium, sunucuya ayrılan çekirdek (core) başına fiyatlandırılır.

Bütçenizi netleştirmek için Power BI Premium hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Power BI Report Server (on-prem)

Report Server’a sahip olmanın iki yolu var: Premium lisans satın almak ya da güncel bir SQL Server Enterprise SA lisansına sahip olmak. Her iki opsiyonla da Power BI Report Server kurabilirsiniz. Kurulum adımları için Microsoft’un rehberine bakabilirsiniz.

Buluta çıkmakla ilgili resmi regülasyonlara uymanız gerekiyorsa ya da Power BI’ı yalnızca on-prem’de, kendi sunucunuzda kullanmanız gerekiyorsa Report Server tercih edebilirsiniz. Power BI Report Server iki farklı lisansla sağlanıyor: Power BI Premium veya Yazılım Güvencesi ile SQL Server Enterprise Edition. Ayrıntılar için Microsoft Toplu Lisanslama sayfasına bakabilirsiniz.

On-prem’de Power BI kurulacak sunucunun CPU özelliklerine uygun şekilde SQL Enterprise + SA lisansı satın alarak bu modeli tercih edebilirsiniz. Ek olarak rapor oluşturacak kullanıcılar için Power BI Pro satın almanız da gerekiyor.

Power BI Embedded

Power BI’ın bir diğer güçlü özelliği, raporları doğrudan web sayfalarına gömme yeteneği. Power BI’ın “web’de yayımla” seçeneği sayesinde etkileşimli görselleştirmeleri blog gönderileri, web siteleri, e-postalar veya sosyal medya üzerinden dilediğiniz cihazda görüntülemek üzere çevrimiçi ortamlara ekleyebilirsiniz. Ekip dışına açık bir dashboard paylaşmanız gerektiğinde bu özellik işinize yarayacaktır.

Toparlayalım

• Free, tek başınıza rapor hazırlayıp kullanmak için yeterli; paylaşım gerektiği anda Pro’ya geçmeniz gerekiyor.
• Pro, ekip içinde rapor paylaşan çoğu şirket için doğru lisans; kullanıcı başına ücretlendirilir.
• Premium, 500’ün üzerinde rapor görüntüleyen kullanıcınız varsa ya da on-prem/regülasyon zorunluluğunuz varsa devreye giriyor; kapasite bazlı fiyatlanır.
• Report Server, buluta çıkamadığınız senaryolarda Premium ya da SQL Server Enterprise SA lisansıyla birlikte geliyor.

Doğru lisansı seçmek, aslında kaç kişinin rapor oluşturacağı ile kaç kişinin sadece izleyeceği sorusuna doğru cevap vermekten geçiyor. Bu ayrımı netleştirdiğinizde bütçenizi de gereksiz yere şişirmemiş oluyorsunuz. Sorularınız olursa yorumlarda buluşalım.

Farklı kişi ve firmaların hazırladığı örnek Power BI raporlarına göz atmak isterseniz Power BI Data Stories Gallery‘yi inceleyebilirsiniz.