A’dan Z’ye SEO Terimleri Sözlüğü

SEO dünyasına yeni adım atan herkesin yaşadığı ortak sorun: her makalede, her videoda ardı ardına gelen İngilizce terimler. Anchor text, crawl budget, canonical… Yıllar içinde bu alanda hem kendi sitelerimde hem müşteri projelerinde edindiğim tecrübeyle, en çok karşınıza çıkacak terimleri tek bir sözlükte topladım. Yeni başlayanlar için başucu kaynağı niyetine; bilenler için de hızlı bir hatırlatma.

Sözlüğü güncel tuttum: artık kullanılmayan eski terimleri eledim, son yıllarda hayatımıza giren E-E-A-T, Core Web Vitals ve yapay zeka kaynaklı kavramları ekledim.

A – C

• 301 Redirect: Kalıcı yönlendirme. Bir sayfanın adresi değiştiğinde eski URL’nin gücünü yenisine aktarmanın standart yolu.
• 410 Gone: İçeriğin kalıcı olarak kaldırıldığını bildiren durum kodu. Google, 410 gören sayfayı dizinden 404’e göre daha hızlı düşürür.
• Alt Text: Görselin metin açıklaması. Hem erişilebilirlik hem de arama motorlarının görseli anlaması için kritik.
• Anchor Text: Bir bağlantının tıklanabilir metni. Arama motorları bu metne bakarak hedef sayfanın konusunu anlamaya çalışır.
• Backlink: Başka bir siteden sitenize gelen bağlantı. Hâlâ en güçlü otorite sinyallerinden biri.
• Black Hat: Arama motoru kurallarını ihlal eden hileli SEO teknikleri. Kısa vadede işe yarasa da yakalandığında ceza kaçınılmaz.
• Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı): Siteye gelip başka hiçbir etkileşimde bulunmadan ayrılan ziyaretçi oranı.
• Canonical: Aynı içeriğe birden fazla URL’den ulaşılabildiğinde, arama motoruna “asıl adres bu” demenin yolu (rel="canonical" etiketi).
• Core Web Vitals: Google’ın sayfa deneyimi ölçütleri: LCP (yüklenme), INP (etkileşim tepkisi) ve CLS (görsel kayma). Sıralama sinyali olarak kullanılıyor.
• Crawl Budget (Tarama Bütçesi): Googlebot’un sitenize ayırdığı tarama kaynağı. Binlerce gereksiz sayfa, değerli sayfalarınızın geç keşfedilmesine yol açabilir.
• CTR (Tıklama Oranı): Arama sonuçlarında görüntülenme başına tıklanma yüzdesi. Başlık ve açıklamanızın çekiciliğinin ölçüsü.

D – H

• Dofollow / Nofollow: Bağlantının otorite aktarıp aktarmadığını belirleyen özellik. nofollow etiketli linkler “bu bağlantıya kefil değilim” mesajı verir.
• Domain Authority (DA): Moz’un geliştirdiği, sitenin genel otoritesini 100 üzerinden puanlayan metrik. Google’ın resmi bir ölçütü değil ama sektörde yaygın referans.
• Duplicate Content: Birden fazla URL’de yer alan aynı ya da çok benzer içerik. Ceza sebebi olmaktan çok, sıralama gücünün bölünmesine yol açar.
• E-E-A-T: Experience, Expertise, Authoritativeness, Trust: deneyim, uzmanlık, otorite ve güven. Google’ın kalite değerlendirmesinin bel kemiği; özellikle sağlık ve finans gibi hassas konularda belirleyici.
• Featured Snippet (Öne Çıkan Snippet): Arama sonuçlarının en üstünde, sorunun cevabını doğrudan gösteren kutu. “Sıfırıncı sıra” da denir.
• GEO (Generative Engine Optimization): ChatGPT, Gemini gibi yapay zeka araçlarının cevaplarında kaynak olarak yer almaya yönelik optimizasyon. SEO’nun yeni kardeşi.
• Google Search Console (GSC): Google’ın ücretsiz site yönetim aracı. Hangi kelimelerden trafik aldığınızı, dizin durumunuzu ve teknik sorunları buradan izlersiniz.
• Hreflang: Çok dilli sitelerde hangi sayfanın hangi dil/bölgeye ait olduğunu bildiren etiket.

I – N

• Index (Dizin): Arama motorunun taradığı ve sonuçlarda göstermek üzere kaydettiği sayfa havuzu. Dizinde olmayan sayfa, aramada çıkmaz.
• Internal Link (İç Bağlantı): Sitenizin kendi sayfaları arasındaki bağlantılar. Hem kullanıcıyı hem taramayı yönlendirir; en ucuz ve en ihmal edilen SEO aracı.
• Keyword (Anahtar Kelime): Kullanıcının arama kutusuna yazdığı ifade. Modern SEO’da tek kelimeden çok arama niyetine (intent) odaklanılır.
• Keyword Stuffing: Anahtar kelimeyi metne yapay biçimde tıka basa doldurma. 2010’larda kaldı; bugün ceza sebebi.
• Long Tail (Uzun Kuyruk): Arama hacmi düşük ama niyeti net, rekabeti az kelime öbekleri. “hosting” yerine “wordpress için en iyi hosting 2026” gibi.
• Meta Description: Arama sonucunda başlığın altında görünen açıklama metni. Doğrudan sıralama faktörü değil ama CTR’yi ciddi etkiler.
• Noindex: Sayfanın dizine alınmamasını isteyen etiket. Teşekkür sayfaları, filtre sayfaları gibi aramada işi olmayan sayfalar için kullanılır.

O – S

• Organic Traffic (Organik Trafik): Reklamsız, doğal arama sonuçlarından gelen ziyaretçi.
• Page Speed: Sayfa yüklenme hızı. Hem sıralama sinyali hem kullanıcı deneyiminin temeli.
• PBN (Private Blog Network): Backlink üretmek için kurulan yapay site ağı. Black hat tekniktir; Google tespit ettiğinde tüm ağ değersizleşir.
• Rich Snippet (Zengin Sonuç): Yıldız puanı, fiyat, SSS gibi ek bilgilerle zenginleştirilmiş arama sonucu. Kaynağı yapılandırılmış veridir.
• Robots.txt: Arama motoru botlarına hangi bölümleri tarayıp tarayamayacaklarını bildiren dosya.
• Schema / Structured Data (Yapılandırılmış Veri): İçeriğinizi makinelerin anlayacağı formatta etiketleme standardı (JSON-LD). Zengin sonuçların ve AI görünürlüğünün anahtarı.
• SERP: Search Engine Results Page, yani arama motoru sonuç sayfası.
• Sitemap (Site Haritası): Sitenizdeki sayfaları arama motorlarına topluca bildiren XML dosyası.

T – Z

• Title Tag: Sayfanın hem tarayıcı sekmesinde hem arama sonucunda görünen başlığı. On-page SEO’nun hâlâ en güçlü tek elemanı.
• Topical Authority (Konu Otoritesi): Bir konuyu bütün alt başlıklarıyla kapsamlı işleyerek kazanılan uzmanlık algısı. Tek tük yazıyla değil, içerik kümeleriyle inşa edilir.
• UGC (User Generated Content): Yorum, forum mesajı gibi kullanıcı üretimi içerik.
• White Hat: Arama motoru kurallarına uygun, kullanıcı odaklı SEO yaklaşımı. Yavaş ama kalıcı sonuç verir.
• XML Sitemap: Bkz. Sitemap; HTML site haritasından farkı, insan için değil bot için hazırlanmış olmasıdır.
• Zero-Click Search: Kullanıcının cevabı doğrudan arama sonucunda görüp hiçbir siteye tıklamadığı arama. Featured snippet ve AI özetleriyle birlikte giderek artıyor.

Kapanış

Bu sözlük yaşayan bir doküman; SEO dünyası değiştikçe güncellemeye devam edeceğim. Eksik gördüğünüz ya da eklememi istediğiniz bir terim varsa yorumlarda belirtin. SEO’nun pratiğine dair yazılarım için WordPress & SEO kategorisine, işin yapay zeka boyutu için de AI yazılarıma göz atabilirsiniz.